Đăng bởi: aocvn | Tháng Sáu 15, 2008

Báo giấy sẽ suy sụp?

Thời điểm này, nhiều tờ báo in bị sụt số lượng, thậm chí thua lỗ liên miên, phải sang nhượng hoặc đóng cửa. Hoạt động kinh tế của doanh nghiệp làm báo đảo lộn. Phương thức làm báo phải chuyển đổi để có thể tồn tại. Tại sao nghề báo lại phải trải qua một cuộc cách mạng như vậy?

Đối thủ của nhà báo

Nguyên nhân chính là Internet! Trước đây, khi chưa có Internet, các nhà báo độc quyền về thông tin và họ sống nhờ sự độc quyền này. Nhưng tới đây ngay cả những công dân bình thường cũng có thể trở thành đối thủ cạnh tranh của nhà báo. Việc lập các blog, website hấp dẫn, nổi tiếng đang giành khách hàng của báo giấy. Và chính người đọc cũng trở thành đối thủ cạnh tranh của nhà báo.

Quay lại thế kỷ 19, nghề làm báo có thể được hiểu nôm na như thế này : người ta mua giấy trắng về, vẩy mực lên giấy và bán giấy có mực đó với giá đắt hơn giấy trắng rất nhiều lần. Như vậy, « mực », hiểu đúng ra là thông tin trên giấy đã làm tăng giá trị của giấy, biến chuyển hình thức và bản chất của giấy thành phương tiện thông tin. Đến nay nghề làm thông tin kiểu cũ đó có nguy cơ chấm dứt. Thông tin không « đi » theo kiểu truyền thống mà du lịch trên nhiều phương tiện khác nhau. Nhất là khi giới trẻ bây giờ vô cùng thích internet. Internet còn được phổ biển rộng rãi và phát triển vũ bão, cạnh tranh không chỉ báo giấy, đài phát thanh, mà cả với truyền hình. Thực tế ở Hàn Quốc hiện nay, mỗi công dân là một nhà báo. Ngay cả điện thoại di động cũng trở thành phương tiện thông tin, từ đó tiếp nhận và truyền tin đi. Vì vậy, việc phát hiện và độc quyền thông tin bị giết chết thảm hại. Sự độc quyền thông tin có khi chỉ kéo dài được vài phút mà thôi, và thế là giá trị đó không còn nằm trong tay nhà báo nữa.

Internet buộc nhà báo phải suy nghĩ lại logic của chính mình, những tin tức tồi tệ nhất có thể đến với con người từ mọi nguồn thông tin khác nhau và rất nhanh, nhanh hơn báo giấy cực kỳ nhiều, vì không mất thì giờ và công biên tập, kiểm duyệt, thiết kế in ấn và vận chuyển phát hành… Và chính nhà báo cũng sẽ bị phê phán, giống như việc báo chí từng phê phán các quyền lực khác trong xã hội.

Nhà báo phải đối đầu với cạnh tranh chính độc giả của mình, thêm cuộc cạnh tranh giữa các độc giả với nhau. Và để tồn tại, thì nhà báo buộc phải là người khá nhất trong các đối thủ.

Đổi « cần câu »

Nhà báo muốn tiếp tục hành nghề phải thực sự thay đổi, phải ý thức được một kỷ nguyên của thông tin. Bản chất của nghề báo đã thay đổi nên không thể hành nghề như trước đây. Muốn tồn tại, tờ báo phải đa phương tiện để thông tin được « du lịch ». Bài viết không chỉ truyền thông tin như trước kia mà phải tiên lượng được tương lai, bên cạnh đó, phải phân tích sâu sắc được tình hình bối cảnh phát sinh, ví dụ như tại sao giá dầu tăng, nó tác động như thế nào đến nền kinh tế. Thông tin liên tục chảy từng phút dẫn đến bão hoà thông tin. Trước biển thông tin như vậy thì nhà báo cần phải đơn giản hoá thông tin để độc giả đỡ bị rối trí. Ví dụ trong một cuộc họp báo kéo dài 2 tiếng đồng hồ, rất nhiều thông tin được đưa ra lan man, nhà báo chỉ nên bám vào 1 đến 2 từ nào đó mà bản thân nhận thấy có ý nghĩa nhất, ấn tượng nhất thì hãy phát triển bài viết của mình thật sâu sắc dựa trên từ đó mà thôi. Điểm yếu chung của các nhà báo bây giờ trước quá nhiều sự kiện, thông tin thì họ cứ cào bằng thông tin và không phát triển được sắc thái từ ngữ. Trước kia, thông tin có hạn, nhà báo có nhiều thời gian để nghiền ngẫm nên có thể phát triển sắc thái của từ ngữ, làm nó sinh động hấp dẫn hơn.

Thời gian này và sắp tới đây, nhà báo cần nâng cao chất lượng báo, chất lượng thông tin và củng cố để có thương hiệu danh tiếng. Tờ báo phải định hướng thông điệp của mình, tuyệt đối không để thông điệp mất hướng, giúp người đọc giải mã thông điệp đó đúng đắn. Và với tư cách cơ quan quyền lực thứ 4 thì nhà báo phải nâng cao trình độ chuyên môn và khả năng phân tích của mình.

Báo chí cần có tính tương tác cao hơn. Tính tương tác trong thông tin làm thay đổi nghề nhà báo hiện nay. Thông tin hiện nay không chỉ một chiều mà là hai chiều. Trước kia báo chí đứng ở bậc trên, truyền thông tin xuống dưới cho độc giả. Nhưng nay độc giả đứng ngang hàng với nhà báo, họ không chấp nhận quan hệ thứ bậc cao thấp mà cần tương tác vận hành. Họ chính là người phản biện thông tin của nhà báo. Độc giả luôn tìm cách tác động vào nguồn thông tin nên áp lực đối với tờ báo rất lớn. Trong vấn đề tương tác thì báo online lợi thế hơn và tới đây phần lớn những thông tin trên Net là do công dân xây dựng, đóng góp. Vụ kiện giữa ca sỹ Phương Thanh và blogger Cogaidolong (cũng là một nhà báo) là ví dụ điển hình cho « mối đe doạ » tương tác này.

Liên kết- Cứu cánh báo giấy ?

Từ trước, và đặc biệt là ngày nay báo chí sống khoẻ là nhờ nguồn thu từ quảng cáo. Nguồn thu từ bán báo ngày một yếu. Báo giấy đang tìm cách liên kết với các doanh nghiệp lớn để có nguồn thu ổn định mà tồn tại. Những nhân vật danh tiếng cũng ủng hộ báo giấy để sử dụng như một phương tiện PR cho mình. Báo giấy sẽ chuyển đổi thành các tạp chí chuyên ngành, nhắm vào đối tượng là khu vực doanh nghiệp nhất định và đặt giá quảng cáo rất cao. Những tạp chí này sống hoàn toàn bằng tiền quảng cáo của doanh nghiệp trong ngành. Đây là sự chuyển dịch tất yếu, sẽ phát triển nhanh, mạnh.

Tuy nhiên, nếu PR quá nhiều thì người đọc sẽ nghi ngờ thông tin của báo giấy và tầm của tờ báo bị đánh giá thấp. Ngược lại, khi báo giấy phê phán doanh nghiệp (dù rất chính xác) thì nguy cơ bị doanh nghiệp đó cắt nguồn quảng cáo rất cao. Vì thế, dù rất khó nhưng báo giấy cần giữ khoảng cách hợp lý, tốt nhất với doanh nghiệp.

Bản chất của nghề thay đổi nhanh như vậy, nhưng nhà báo vẫn phải tiếp tục sống với những câu hỏi khổng lồ: Phương thức hoạt động nào là tốt nhất cho báo giấy? Mô hình kinh tế nào tốt nhất cho doanh nghiệp báo giấy ?


Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

Danh mục

%d bloggers like this: